See the February 20, 2027 penumbral lunar eclipse

Laugardagskvöldið 20. febrúar 2027 verður tunglið ekki aðeins fullt, heldur fellur hálfskuggi Jarðar á það svo úr verður lítilsháttar tunglmyrkvi. Og það sem meira er, þá er um að ræða næst nálægasta fulla tungl ársins. Þetta kvöld verður það 363 306 km frá miðju Jarðar og fellur því undir skilgreininguna á „ofurmána“, þótt fátt sé ofur við það.

Alla jafna er mjög erfitt að koma auga á hálfskuggamyrkva því birtan dvínar svo lítið nema myrkvinn sé mjög djúpur eins og raunin er þetta febrúarkvöld. Þegar myrkvinn nær hámarki kl 23:12 eru 93% tunglsins innan hálfskuggans. Nyrðri hlutinn verður þá bersýnilega dimmari en suðurhlutinn. Mögulega verður unnt að koma auga á þennan birtumun um það bil tuttugu mínútum fyrr, svo gjóaðu augunum að tunglinu rétt fyrir klukkan 23 þetta kvöld.

Tímasetningar hálfskuggamyrkva á tungli 20. febrúar 2027 á Íslandi

Atburður

Tímasetning

Hæð tunglsins

Hálfskuggamyrkvi hefst

21:11

18,7°

Myrkvi í hámarki

23:12

29°

Hálfskuggamyrkva lýkur

01:13 (21. febrúar)

34°

Myrkvinn stendur yfir í 4 klst og 1 mínútu og er tunglið í Ljónsmerkinu.

Hvernig get ég fylgst með myrkvanum?

Ekki er þörf á neinum sjóntækjum til að sjá tunglmyrkva, öfugt við sólmyrkva. Aftur á móti er skemmtilegra að fylgjast með tunglmyrkvum í gegnum handsjónauka eða litla stjörnusjónauka.

Hvernig tek ég mynd af myrkvanum?

Auðvelt er að taka myndir af tunglmyrkvum með DSLR eða speglalausum myndavélum og góðri linsu með langa brennivídd, t.d. 400mm og lengri. Nota þarf stöðugan þrífót á meðan almyrkvanum stendur þegar lengja þarf lýsingartímann.

Erfiðara er að taka mynd af tunglmyrkva með snjallsíma því skífan verður agnarsmá. Þess í stað mælum við með því að nota stjörnusjónauka og taka mynd í gegnum augngler sjónaukans, eða kaupa þar til gert millistykki.

Vandaður sjónauki á rafdrifnu sjónaukastæði er vitaskuld besta leiðin til að fanga fegurð myrkvans á mynd.

Hvers vegna verða tunglmyrkvar?

Tunglmyrkvar verða þegar sólin, Jörðin og tunglið raðast í beina línu svo tunglið gengur inn í skugga Jarðar. Við almyrkva fer tunglið inn í dimmasta hluta jarðskuggans, sem kallast alskuggi. Í alskugganum tekur tunglið á sig rauðleitann blæ og eru þeir þess vegna stundum kallaðir „blóðmánar“.

Tunglmyrkvar eru ekki mánaðarleg fyrirbæri því braut tunglsins um Jörðina hallar um 5 gráður, svo oftast fer tunglið yfir eða undir jarðskuggann.

Hvenær verða næstu tunglmyrkvar á Íslandi?

Næstu deildar- og almyrkvar á tungli sem sjást frá Íslandi verða:

  • 12.janúar 2028 - Deildarmyrkvi

  • 31. desember 2028 - Almyrkvi

  • 26. júní 2029 - Almyrkvi

  • 20. desember 2029 - Almyrkvi

  • 18. október 2032 - Almyrkvi

  • 14. apríl 2033 - Almyrkvi

Author

Sævar Helgi Bragason is an award winning astronomy and science communicator and educator, lecturer, author, TV host and owner and editor of icelandatnight.is and eclipse2026.is.

Back to stories